De verborgen Cupido in Vermeers Brieflezend meisje bij het venster

Een stil schilderij met een lange geschiedenis

Vermeer schilderde het werk rond 1657–1659 in olieverf op doek;¹ het meet 83 × 64,5 cm.² Het hangt sinds 1742 in Dresden,³ toen het voor de Saksische collectie werd gekocht als een werk van Rembrandt; later werd het toegeschreven aan Pieter de Hooch, voordat het als een Vermeer werd erkend.²

Wat de röntgenfoto's lieten zien

Een röntgenopname uit 1979 en infraroodreflectografie uit 2009 onthulden een afbeelding van Cupido onder de kale muur achter het meisje.¹ Decennialang nam men aan dat Vermeer zelf het had overschilderd.¹

De restauratie die in 2017 begon onder leiding van restaurator Christoph Schölzel veranderde dat beeld: laboratoriumonderzoek toonde aan dat de Cupido tientallen jaren nadat hij was geschilderd werd overschilderd, lang na Vermeers dood.³

De overschildering verwijderen

Tussen de Cupido en de overschildering vond men bij onderzoek een laag bindmiddel en een laag vuil, een teken dat er tijd tussen beide was verstreken. De overschildering werd vervolgens onder de microscoop met een scalpel verwijderd.¹

Een schilderij in een schilderij

De Cupido is een schilderij in het schilderij, dat aan de muur achter de lezeres hangt. Een vergelijkbare Cupido komt voor in Vermeers Staande virginaalspeelster in de National Gallery in Londen, en de boedelinventaris van zijn weduwe uit 1676 vermeldt een Cupido.³ Het gerestaureerde schilderij was voor het eerst te zien in Dresden in de tentoonstelling Johannes Vermeer. Vom Innehalten («Johannes Vermeer: Bij nader inzien»), van 10 september 2021 tot 2 januari 2022.¹

Video afspelen: De naakte Cupido verborgen in Vermeers Brieflezend meisje bij het vensterBij het afspelen wordt de video vanaf YouTube geladen.

Onze video vertelt in het Engels het verhaal van de verborgen Cupido.